(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 046

॥ శ్రీః ॥
2.46. అధ్యాయః 046
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
హిరణ్యకశిపునా సముద్రే తపశ్రరణం॥ 1॥ తపః ప్రసన్నేన బ్రహ్మణా తస్మై వరదానం॥2॥ తస్య వరప్రాప్త్యా భీతానాం దేవానాం బ్రహ్మణా పరిసాంత్వనం॥ 3॥ హిరణ్యకశఇపునా త్రైలోక్యపీడనే ఆత్మానం శరణం గతానాం దేవానాం శ్రీహరిణాఽభయప్ రదానం॥ 4॥ నృసింహరూపిణా హరిణా హిరణ్యకశిపుహననం॥ 5॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

భీష్మ ఉవాచ।

దైత్యేంద్రో బలవాంత్రాజన్సురారిర్బలగర్వితః।
హిరణ్యకశిపుర్నామ ఆసీత్రైలోక్యకంటకః॥ 2-46-1(13146)
దైత్యానామాదిపురుషో వీర్యేణాప్రతిమో బలీ।
ప్రవిశ్య జలధం రాజంశ్చకార తప ఉత్తమం॥ 2-46-2(13147)
దశవర్షసహస్రాణి శతాని దశ పంచ చ।
వ్రతోపవాసతస్తస్థౌ స్యాణుమౌనవ్రతో దృఢః॥ 2-46-3(13148)
తతః శమదమాభ్యాం చ బ్రహ్మచర్యేణ చానఘ।
బ్రహ్మా ప్రీతమనాస్తస్య తపసా నియమేన చ॥ 2-46-4(13149)
తతః స్వయంభూర్భగవాన్స్వయమాగంయ భూపతే।
విమానేనార్కవర్ణేన హంసయుక్తేన భాస్వతా॥ 2-46-5(13150)
ఆదిత్యైర్వసుభిః సాధ్యైర్మరుద్భిర్దైవతైస్తథా।
రుద్రైర్విశ్వసహాయైశ్చ యక్షరాక్షసకిన్నరైః॥ 2-46-6(13151)
దిశాభిర్విదిశాభిశ్చ నదీభిః సాగరైః సహ।
నక్షత్రైశ్చ ముహూర్తైశ్చ ఖేచరైశ్చాపరైర్గ్రహైః॥ 2-46-7(13152)
దేవర్షిభిస్తపోయుక్తైః సిద్ధైః సప్తర్షిభిస్తదా।
రాజర్షిభిః పుణ్యతమైర్గంధర్వైరప్సరోగణైః॥ 2-46-8(13153)
చరాచరగురుః శ్రీమాన్వృతః సర్వసురైస్తథా।
బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం శ్రేష్ఠో దైత్యమాగంయ చాబ్రవీత్॥ 2-46-9(13154)
ప్రీతోఽస్మి తవ భక్తస్య తపసాఽనేన సువ్రత।
వరం వరయ భద్రం తే యథేష్టం కామమాప్నుహి॥ 2-46-10(13155)
హిరణ్యకశిపురువాచ। 2-46-11x(1465)
న దేవా న చ గంధర్వా న యక్షోరగరాక్షసాః।
న మానుషాః పిశాచాశ్చ హన్యుర్మాం దేవసత్తమ॥ 2-46-11(13156)
ఋషయో వా న మాం శాపైః క్రుద్ధా లోకపితామహ।
శపేయుస్తపసా యుక్తా వర ఏష వృతో మయా॥ 2-46-12(13157)
న శస్త్రేణ నచాస్త్రేణ గిరిణా పాదపేన చ।
న శుష్కేణ న చార్దేణ స్యాన్న వాఽన్యేన మే వధః॥ 2-46-13(13158)
నాకాశే నాథ భూమౌ వా రాత్రౌ వా దివసేపి వా।
నాంతర్వా న బహిర్వాపి స్యాద్వధో మే పితామహ॥ 2-46-14(13159)
పశుభిర్వా మృగైర్న స్యాత్పక్షిభిర్వా సరీసృపైః।
దదాసి చేద్వరానేతందేవదేవ వృణోంయహం।। 2-46-15(13160)
బ్రహ్మోవాచ। 2-46-16x(1466)
ఏతే దివ్యా వరాస్తాత మయా దత్తాస్తవాద్భుతాః।
సర్వకామవరాంస్తాత ప్రాప్స్యసి త్వమసంశయం॥ 2-46-16(13161)
ఏవముక్త్వా స భగవాంజగామాకాశమేవ హి।
రరాజ బ్రహ్మలోకే హి బ్రహ్మర్షిగణసేవితః॥ 2-46-17(13162)
తతో దేవాశ్చ నాగాశ్చ గంధర్వా మునయస్తథా।
వరప్రదానం శ్రుత్వైవ తే బ్రహ్మాణముపస్థితః॥ 2-46-18(13163)
దేవా ఊచుః। 2-46-19x(1467)
వరేణానే భగవన్బాధిష్యతి స నోఽసురః।
తత్ప్రసీదస్వ భగవన్వధోపాయోఽస్య చింత్యతాం॥ 2-46-19(13164)
భీష్మ ఉవాచ॥ 2-46-20x(1468)
తతో లోకహితం వాక్యం శ్రుత్వా దేవః ప్రజాపతిః।
ప్రోవాచ భగవాన్వాక్యం సర్వదేవగణాంస్తదా॥ 2-46-20(13165)
అవశ్యం త్రిదశాస్తేన ప్రాప్తవ్యం తపసః ఫలం।
తపసోఽంతేఽస్య భగవాన్వధం కృష్ణః కరిష్యతి॥ 2-46-21(13166)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా సురాః సర్వే బ్రహ్మణా తస్య వై వధం।
స్వాని స్థానాని దివ్యాని జగ్ముస్తే వై ముదాన్వితాః॥ 2-46-22(13167)
లబ్ధమాత్రే వరే చాపి సర్వాస్తా బాధతే ప్రజాః।
హిరణ్యకశిపుర్దైత్యో వరదానేన దర్పితః॥ 2-46-23(13168)
రాజ్యం చకార దైత్యేంద్రో దైత్యసంఘైః సమావృతః।
సప్తద్వీపాన్వశేచకే లోకాలోకాంతరం బలాత్॥ 2-46-24(13169)
దివ్యభోగాన్సమస్తాన్వై లోకే సర్వానవాప సః।
దేవాంస్త్రిభువనస్థాంస్తు పరాజిత్య మహాసురః॥ 2-46-25(13170)
త్రైలోక్యం వశమానీయ స్వర్గే వసతి దానవః।
యదా వరమదోన్మత్తో న్యవసద్దానవో దివి॥ 2-46-26(13171)
అథ లోకాన్సగస్తాంశ్చ విజిత్య స మహాబలః।
భవేయమహమేవేంద్రః సోమోఽగ్నిర్మారుతో రవిః॥ 2-46-27(13172)
సలిలం చాంతరిక్షం చ నక్షత్రాణి దిశో దశ।
అహం క్రోధశ్చ కామశ్చ వరుణో వసవోఽర్యమా॥ 2-46-28(13173)
ధనదశ్చ ధనాధ్యక్షో యక్షకింపురుషాధిపః।
ఏతే భవేయమిత్యుక్త్వా స్వయం భూత్వా బలాత్స చ॥ 2-46-29(13174)
ఏషాం గృహీత్వా స్థానాని తేషాం కార్యాణ్యవాప సః।
ఇజ్యశ్చాసీన్మఖవరైర్దేవకిన్నరసత్తమైః॥ 2-46-30(13175)
నరకస్థాన్సమానీయ స్వర్గస్థాంశ్చ చకార సః।
ఏవమాదీని కర్మాణి కృత్వా దైత్యపతిర్బలీ॥ 2-46-31(13176)
ఆశ్రమేషు మహాభాగాన్మునీన్వై శంసితవ్రతాన్।
సత్యధర్మపరాందాంతాన్పురా ధర్షితవాంస్తు సః॥ 2-46-32(13177)
యాజ్ఞీయాన్కృతబాందైత్యన్యాజకాంశ్చైవ దేవతాః।
యత్రయత్ర సురా జగ్ముస్తత్రతత్ర వ్రజత్యుత॥ 2-46-33(13178)
స్థానాని దేవతానాం తు హృత్వా రాజ్యమకారయత్।
పంచకోట్యశ్చ వర్షాణి అయుతాన్యేకషష్టి చ॥ 2-46-34(13179)
షష్టిశ్చైవ సహస్రాణాం జగ్ముస్తస్య దురాత్మనః।
ఏతద్వర్షం స దైత్యేంద్రో భోగైశ్చర్యమవాప సః॥ 2-46-35(13180)
తేనాతిబాధ్యమానాస్తే దైత్యేంద్రేణ బలీయసా।
బ్రహ్మలోకం సురా జగ్ముః శర్వశక్రపురోగమాః॥ 2-46-36(13181)
పితామహం సమాసాద్య ఖిన్నాః ప్రాంజలయోఽబ్రువన్ ॥ 2-46-37(13182)
దేవా ఊచుః। 2-46-38x(1469)
భగవన్భూతభవ్యేశ నస్త్రాయస్వ ఇహాగతాన్।
భయం దితిసుతాద్ఘోరాద్భవత్యద్య దివానిశం॥ 2-46-38(13183)
భగవన్సర్వదైత్యానాం స్వయంభూరాదికృత్ప్రభుః।
స్రష్టా త్వం హవ్యకవ్యానామవ్యక్తః ప్రకృతిర్ధ్రువః॥ 2-46-39(13184)
బ్రహ్మోవాచ। 2-46-40x(1470)
శ్రూయతామాపదేవం హి దుర్విజ్ఞేయా మయాపి చ।
నారాయణస్తు పురుషో విశ్వరూపో మహాద్యుతిః॥ 2-46-40(13185)
అవ్యక్తః సర్వభూతానామచింత్యో విభురవ్యయః।
మమాపి స తు యుష్మాకం వ్యసనే పరమా గతిః॥ 2-46-41(13186)
నారాయణః పరోఽవ్యక్తాదహమవ్యక్తసంభవః।
మత్తో జజ్ఞుః ప్రజా లోకాః సర్వే దేవాసురాశ్చ తే॥ 2-46-42(13187)
దేవా యథాహం యుష్మాకం తథా నారాయణో మమ।
పితామహోఽహం సర్వస్య స విష్ణుః ప్రపితామహః॥ 2-46-43(13188)
నిశ్చితం విషుధా దైత్యం స విష్ణుస్తం హనిష్యతి।
తస్య నాస్తి న శక్యం చ తస్మాద్వ్రజత మాచిరం॥ 2-46-44(13189)
భీష్మ ఉవాచ॥ 2-46-45x(1471)
పితామహవచః శ్రుత్వా సర్వే తే భరతర్షభ।
విబుధా బ్రహ్మణా సార్ధం జగ్ముః క్షీరోదధిం ప్రతి॥ 2-46-45(13190)
ఆదిత్యా వసవః సాధ్యా విశ్వే చ మరుతస్తథా।
రుద్రా మహర్షయశ్చైవ అశ్వినౌ చ సురూపిణౌ॥ 2-46-46(13191)
అన్యే చ దివ్యా యే రాజంస్తే సర్వే సగణాః సురాః।
చతుర్ముఖం పురస్కృత్య శ్వేతద్వీపముపాగతాః॥ 2-46-47(13192)
దేవా ఊచుః। 2-46-48x(1472)
త్రాయస్వ నోఽద్య దేవేశ హిరణ్యకశిపోర్వధాత్।
త్వం హి నః పరమో ధాతా బ్రహ్మాదీనాం సురోత్తమ॥ 2-46-48(13193)
ఉత్ఫుల్లాంబుజపత్రాక్ష శత్రుపక్షభయంకర।
క్షయాయ దితివంశస్య శరణం త్వం భవిష్యసి॥ 2-46-49(13194)
భీష్ణ ఉవాచ॥ 2-46-50x(1473)
తద్దేవానాం వచః శ్రుత్వా తదా విష్ణుః శుచిశ్రవాః।
అదృశ్యః సర్వభూతాత్మా వక్తుమేవోపచక్రమే॥ 2-46-50(13195)
విష్ణురువాచ॥ 2-46-51x(1474)
భయం త్యజధ్వమమరా అభయం వో దదాంయహం।
తదేవ త్రిదివం దేవాః ప్రతిపద్యత మాచిరం॥ 2-46-51(13196)
ఏషోఽహం సగణం దైత్యం వరదానేన దర్పితం।
అవధ్యమమరేంద్రాణాం దానవేంద్రం నిహన్ంయహం॥ 2-46-53 బ్రహ్మోవాచ॥ 2-46-52(13197)
భహవందేవదేవేశ ఖిన్నా ఏతే భృశం సురాః।
తస్మాత్త్వం జహి దైత్యేంద్రం క్షిప్రం కాలోఽస్య మాచిరం।
ఏష త్వం సగణం దైత్యం వరదానేన దర్పితం॥ 2-46-53(13198)
విష్ణురువాచ॥ 2-46-54x(1475)
క్షిప్రమేవ కరిష్యామి త్వరయా దైత్యనాశనం।
తస్మాత్త్వం విబుధాశ్చైవ ప్రతిపద్యత వై దివం॥ 2-46-54(13199)
భీష్మ ఉవాచ॥ 2-46-55x(1476)
ఏవముక్త్వా తు భగవాన్విసృజ్య త్రిదివేశ్వరాన్।
నరస్యార్ధతనుర్భూత్వా సింహస్యార్ధతనుః పునః॥ 2-46-55(13200)
నారసింహేన వపుషా పాణిం సంస్పృశ్య పాణినా।
భీమరూపో మహాతేజా వ్యాదితాస్య ఇవాంతకః॥ 2-46-56(13201)
హిరణ్యకశిపుం రాజంజగామ హరిరీశ్వరః।
దైత్యాస్తమాగతం దృష్ట్వా నారసింహం మహాబలం॥ 2-46-57(13202)
వవర్షుః శస్త్రవర్షైస్తే సుసంక్రుద్ధాస్తదా హరిం।
తైః సృష్టసర్వశస్త్రాణి భక్షయామాస వై హరిః॥ 2-46-58(13203)
జఘాన న రణే దైత్యాన్సహస్రాణి బహూని చ।
తాన్నిహత్య చ దైతేయాన్సర్వాన్క్రుద్ధాన్మహాబలాన్॥ 2-46-59(13204)
అభ్యధావత్సుసంక్రుద్ధో దైత్యేంద్రం బలగర్వితం।
జీమూతఘనసంకాశో జీమూతఘననిస్వనః॥ 2-46-60(13205)
జీమూత ఇవ దీప్తౌజా జీమూత ఇవ వేగవాన్।
దైత్యం సోఽతిబలం దృప్తం దృప్తశార్దూలవిక్రమం॥ 2-46-61(13206)
దృప్తైర్దైత్యగణైర్గుప్తం ఖరైర్నఖముకైరుత।
తతః కృత్వా తు యుద్ధం వై తేన దైత్యేన వై హరిః॥ 2-46-62(13207)
సంధ్యాకాలే మహాతేజా భవనాంతే త్వరాన్వితః।
ఊరౌ నిధాయ దైత్యేంద్రం నిర్బిభేద నఖైస్తదా॥ 2-46-63(13208)
మహాబలం మహావీర్యం వరదానేన గర్వితం।
దైత్యశ్రేష్ఠం సురశ్రేష్ఠో జఘాన తరసా హరిః॥ 2-46-64(13209)
హిరణ్యకశిపుం హత్వా సర్వదైత్యాంశ్చ వై తదా।
విబుధానాం ప్రజానాం చ హితం కృత్వా మహాద్యుతిః॥ 2-46-65(13210)
ప్రముమోద హరిర్దేవః ప్రాప్య ధర్మం తదా భువి।
ఏష తే నారసింహోఽత్ర కథితః పాండునందన। 2-46-66(13211)
శృణు త్వం వామనం నామ ప్రాదుర్భావం మహాత్మనః॥ ॥ 2-46-67(13212)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణి అర్ఘాహరణపర్వణి షట్చత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 46॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.